19 listopada 2025 r. odbyła się w Międzynarodowym Centrum Kultury w Krakowie konferencja „Nie wysławia ani zniesławia. 90 lat Polskiego Słownika Biograficznego 1935–2025″. Uczestniczyło w niej ponad sto osób, zgromadzonych zarówno na miejscu, jak i obserwujących wydarzenie przez streaming.
Konferencja, zorganizowana przez Zakład Polskiego Słownika Biograficznego Instytutu Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk, była okazją do świętowania dziewięćdziesiątej rocznicy wydania pierwszego zeszytu PSB (10 stycznia 1935 r.).
Na wstępie zebranych przywitała kierowniczka Instytutu Dziedzictwa Europejskiego i Biblioteki Międzynarodowego Centrum Kultury dr Beata Nykiel (w latach 1997–2001 pracująca w Zakładzie Polskiego Słownika Biograficznego). Konferencję otworzyli redaktor naczelny Słownika prof. dr hab. Andrzej Romanowski, prezes Polskiej Akademii Umiejętności (współwydawcy Słownika) prof. dr hab. Jan Ostrowski oraz zastępca dyrektora Instytutu Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN dr hab. Bartosz Kaliski, prof. IH PAN. Zwieńczeniem tej części konferencji było wystąpienie dyrektor Biblioteki Naukowej PAU i PAN w Krakowie dr Agnieszki Fludy-Krokos oraz odczytanie listów gratulacyjnych od marszałkini Senatu RP Małgorzaty Kidawy-Błońskiej, posłanki na Sejm RP Doroty Olko, dyrektora IH PAN Macieja Janowskiego oraz dyrekcji Biblioteki Naukowej PAU i PAN w Krakowie Agnieszki Fludy-Krokos i Moniki Graczyk.
Moderatorem pierwszej części konferencji była dr Maria Czeppe. Wpierw pracownicy Zakładu Polskiego Słownika Biograficznego dr. hab. Agnieszka Biedrzycka, prof. IH PAN, dr Agata Barzycka-Paździor oraz mgr Mariusz Ryńca przedstawili wyniki ankiety jubileuszowej dotyczącej „Polskiego Słownika Biograficznego”. W dalszej części swoje referaty dotyczące Słownika prezentowali jego autorzy dr hab. Stefan Gąsiorowski, prof. UJ („Stosunek do Polskiego Słownika Biograficznego to wskaźnik naszej kultury. O artykule Antoniego Gołubiewa w «Tygodniku Powszechnym» z 1948 roku i jego odbiorze w społeczeństwie”) oraz dr hab. Daniel Koreś („W służbie Marsa. Życiorysy XX-wiecznych wojskowych na łamach Polskiego Słownika Biograficznego – bilans oraz wyzwania”).
Po przerwie kawowej, drugą cześć konferencji prowadził prof. dr hab. Stanisław Sroka. Usłyszeliśmy wtedy wystąpienia kolejnych naszych autorów: dr. hab. Aleksandra Krzysztofa Sitnika OFM („Przedstawiciele zakonów męskich i żeńskich w Polskim Słowniku Biograficznym”), dr Anny Sobór Świderskiej („Bez osądu historii – biogramy działaczy komunistycznych i polityków Polski powojennej na łamach Polskiego Słownika Biograficznego”) oraz dr. Michaela Morysa-Twarowskiego („A imię jego powinno być milion, czyli o PSB z cieszyńskiej perspektywy. Regionalny imposybilizm, wikipedyjny dyletantyzm i Wielkie PSB przyszłości”). Na koniec dyrektor Archiwum Nauki PAN i PAU w Krakowie dr Adam Korczyński przedstawił krótką informację „Materiały archiwalne dotyczące Polskiego Słownika Biograficznego w zasobie Archiwum Nauki PAN i PAU”.
W dyskusjach, także kuluarowych, przewijały się przede wszystkim tematy finansowania i wyzwań stojących przed PSB (dokończenie serii podstawowej, rozpoczęcie serii suplementarnej, uzyskanie należnego miejsca w świecie cyfrowym).
Konferencji towarzyszyło otwarcie w Archiwum Nauki PAN i PAU w Krakowie (ul. św. Jana 26) wystawy czasowej „Droga wytrwałości. Z dziejów polskiej biografii narodowej”, którą można zobaczyć do 30 stycznia 2026 r. (poniedziałek-piątek w godz. 10-15).
Nagranie całej konferencji znajduje się na kanale na YouTube: @psbkrakow
Konferencja była częścią projektu: „Prace redakcyjne nad ok. 200 biogramami Polskiego Słownika Biograficznego, w tym wydanie ok. 70 gotowych artykułów biograficznych w jednym zeszycie jubileuszowym (nr 229) z okazji dziewięćdziesięciolecia wydawnictwa”, umowa nr MniSW/2024/DAP/221. Zadanie sfinansowane z środków Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego realizowanego w Zakładzie Polskiego Słownika Biograficznego Instytutu Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk.
Galeria zdjęć:
