Do czasów średniowiecza odnoszą się biogramy Tylona (zm. między 1305 a 1309), kanonika i oficjała poznańskiego, oraz Tylmana (zm. ok. 1306), wójta sądeckiego. Są obecne w zeszycie życiorysy poetów staropolskich o nazwisku Twardowski: Kaspra Twardowskiego (ok. 1593-1631), autora Lekcji Kupidynowych, i Samuela ze Skrzypny Twardowskiego (1600?-1661), twórcy Nadobnej Paskwaliny. Z później żyjących osób o tym nazwisku zwraca uwagę Józef Twardowski (1786-1840), matematyk, profesor i rektor Uniwersytetu Wileńskiego, oraz Kazimierz Twardowski (1866-1938), profesor i rektor Uniwersytetu Lwowskiego, twórca filozoficznej Szkoły Lwowsko-Warszawskiej. Osoby duchowne reprezentuje Piotr Tylicki (1543-1616), biskup chełmiński, warmiński, włocławski i krakowski, oraz Wojciech Tylkowski (ok. 1628-1695), jezuita, teolog i polihistor, a z czasów późniejszych księża: Antoni Tyczyński (1856-1925), proboszcz w Albigowej i Leżajsku, oraz Stanisław Tworkowski (1901-1999), działacz ruchu narodowego i antyaborcyjnego. Do dziejów XVII wieku odnosi się biogram Andreasa Tymfa (ok. 1618-po 1690), mincerza, twórcy monety zwanej tymfem (tynfem), uwiecznionego w powiedzeniu „dobry żart tynfa wart”. Z grona pisarzy współczesnych publikujemy biogram Andrzeja Twerdochliba (1936-1991), a z grona XIX-wiecznych muzyków – biogram, Fabiana Tymolskiego (1825-1885), twórcy popularnych tańców, m. in. Ostatniego mazura („Jeszcze jeden mazur dzisiaj”). W zeszycie pojawiają się postacie Justyny Tylickiej (Budzińskiej-Tylickiej, 1867-1936), działaczki kobiecej i socjalistycznej, Kazimierza Tymienieckiego (1887-1968), historyka mediewisty, oraz Zofii Tymowskiej (Szletyńskiej-Tymowskiej, 1901-1996), aktorki. Zwracają wreszcie uwagę dwie osoby: Witold Tyloch (1927-1990), religioznawca, i Tymoteusz (Jerzy Szretter, 1901-1962), prawosławny metropolita warszawski i całej Polski.
Sam popularyzował nowinki filozoficzne, m.in. jako pierwszy już w r. akad. 1899/1900 informował na wykładach z logiki o algebrze logiki, pierwszej wersji logiki matematycznej. W dużej mierze jego antyrelatywistyczne poglądy określiły polskie badania w zakresie teorii prawdy, a wskazania metodologiczne zostały zaakceptowane nie tylko przez jego uczniów, ale także przez wielu polskich filozofów późniejszych pokoleń. Stworzył szkołę filozoficzną, znaną pod nazwą Szkoły Lwowsko-Warszawskiej. Ta najważniejsza formacja w dotychczasowych dziejach myśli polskiej, sławna obecnie w całym świecie, była pluralistyczna. Zainteresowania uczniów T-ego były różnorodne, od logiki i metodologii nauk przez psychologię do estetyki i historii filozofii.
Z biogramu autorstwa Jana Woleńskiego
W poł. l. pięćdziesiątych zacieśniły się więzy T-ego z K. Opalińskim. T. zadedykował mu romans epicki Nadobna Paskwalina z hiszpańskiego świeżo w polski przemieniona ubiór (Kr. 1655), naśladowanie nieodnalezionego dotąd romansu alegorycznego, spolszczonego wcześniej prozą. Podzielał orientację polityczną K. Opalińskiego, który złożył w lipcu 1655 podpis pod aktem kapitulacji wielkopolskiego pospolitego ruszenia pod Ujściem. Poświęcając królowi Szwecji Karolowi X Gustawowi utwór powitalny Omen królowi szwedzkiemu (w: Miscellanea selecta), T. uzasadniał ofiarowanie mu korony polskiej dziejową koniecznością. Następnie, już po śmierci K. Opalińskiego (zm. w grudniu 1655), wycofał się z tych poglądów i w dalszych partiach Wojny domowej potępił zdradę, której poddani dopuścili się wobec prawowitego króla.
Z biogramu autorstwa Romana Krzywego
Wbrew zarządzonemu przez partie ukraińskie bojkotowi w byłej Galicji wyborów do Sejmu RP kandydował w r. 1922 na posła. Za złamanie solidarności narodowej Ukraińska Organizacja Wojskowa (UWO) wydała na niego wyrok śmierci. Wziął udział 15 X 1922 w wiecu wyborczym w Kamionce Strumiłowej, po czym tego samego dnia, na stacji Sapieżanka, został postrzelony przez członków UWO Iwana Pasikę i Wolodymyra Sadowskiego. Zmarł 16 X 1922 w szpitalu okręgowym we Lwowie, został pochowany na cmentarzu Łyczkowskim w grobowcu rodzinnym.
Z biogramu autorstwa Ihora Czarnowoła
Po wejściu w życie ustawy „O warunkach dopuszczalności przerywania ciąży” z 27 IV 1956 kontaktował się z ciężarnymi kobietami w trudnej sytuacji, wspierając je materialnie i namawiając do urodzenia dziecka. Wydał nielegalnie własnym kosztem pod pseud. Stanisław Tworzynowski antyaborcyjną powieść Kainka (W. [1957], fikcyjna data 1951 <500 egz.>, kolejne dwa wyd. w l. osiemdziesiątych). Akcja książki działa się w Polsce w l. trzydziestych i opisywała tragedię dziewczyny zmuszonej przez swego partnera do aborcji. Mimo pseudonimu SB szybko ustaliła kim był autor, co spowodowało, że T. został aresztowany i osadzony w okresie 11 II – 3 IV 1959 w więzieniu przy ul. Rakowieckiej w Warszawie. Ostatecznie za nieprzedstawienie książki do akceptacji przez cenzurę został skazany 11 I 1960 na sześć tygodni więzienia i na poczet kary zaliczono mu wcześniejszy areszt.
Z biogramu autorstwa Wojciecha Jerzego Muszyńskiego
Jako pretekst do zwalczenia T-a, który dysponował wpływami na dworze królewskim, niemieccy rajcy lwowscy wykorzystali fakt jego pozamałżeńskiego pożycia z katoliczką Zofią. T. został 21 VII t.r. wyciągnięty siłą z domu i postawiony przed sądem ławniczym lwowskim, gdzie oskarżono go o cudzołożenie od trzech lat i spłodzenie potomstwa. Skargę w imieniu urzędu radzieckiego wniósł w formie pisemnej i opatrzonej pieczęcią rady miejskiej Mathias Sieless. Za to, że T. ośmielił się obcować z «chrześcijanką», sąd skazał oboje jak za świętokradztwo na spalenie, odrzuciwszy przy tym wniosek sądu grodzkiego o odesłanie sprawy do króla. Wyrok wydano w trybie gorącego prawa, stąd wykonano go natychmiast. Wydaje się jednak, że spalono tylko Zofię, a T-a ścięto.
Z biogramu autorstwa Krzysztofa Stopki
T. prowadziła z Henrykiem Kłuszyńskim i Tadeuszem Boyem Żeleńskim kampanię na rzecz «świadomego macierzyństwa». Przewodniczyła powołanemu w r. 1929 w Warszawie Robotniczemu Stow. Służby Społecznej (RSSP) PPS i była kierowniczką jego sekcji regulacji urodzeń. Dn. 31 V 1931 w sali Tow. Higienicznego uczestniczyła, obok Boya Żeleńskiego, Kłuszyńskiej i Ireny Solskiej, w odczytach „Jak skończyć z piekłem kobiet?”. Z pomocą RSSP otworzyła 27 X 1931 z ginekologiem Hermanem Rubinrautem przy ul. Leszno 53 w Warszawie pierwszą w Polsce Poradnię Świadomego Macierzyństwa. Dn. 25 X 1934 przewodniczyła I Ogólnopolskiemu Zjazdowi Regulacji Urodzeń i Reformy Seksualnej zwołanemu w Krakowie, popierając dopuszczalność przerwania ciąży w przypadku choroby płodu i zagrożenia życia matki.
Z biogramu opracowanego w redakcji
Pełniąc z urzędu funkcję kanclerza Uniw. Krak., usiłował zreformować uczelnię, jednak już rozpoczęta 25 IX 1609 wizytacja wywołała gwałtowny sprzeciw profesorów, którzy odmówili uznania powołanej przez biskupa komisji jako złożonej z osób postronnych oraz sprzeciwili się wizytacji podjętej na mocy brewe papieskiego jako sprzecznej z przywilejami Uniwersytetu. Rektor Adam Falęcki nie wpuścił biskupa do Collegium Maius, co doprowadziło do awantury między towarzyszącymi T-emu kanonikami a popierającymi rektora profesorami i uniemożliwiło przeprowadzenie wizytacji.
Z biogramu autorstwa Bartłomieja Wołyńca
W badaniach religioznawczych odwoływał się T. do metodologii marksistowskiej. Jego stanowisko, określające wspólnotę z Qumran jako „chrześcijaństwo przed chrześcijaństwem”, było wykorzystywane w okresie PRL dla ukazania naturalnego, a nie nadprzyrodzonego pochodzenia chrześcijaństwa i stało się przedmiotem polemik z udziałem teologów i biblistów katolickich. Ks. Stanisław Mędala uważał T-a za najlepszego znawcę problematyki qumrańskiej w Polsce oraz za jednego „z najlepszych w świecie znawców problematyki społecznej tekstów qumrańskich”.
Z biogramu autorstwa Mariusza Ryńcy
W mennicy tej przebito na złotówki monety, w których poborcy wojewódzcy dostarczyli komisji podatki przeznaczone na wojsko. Nową monetę zaczęto odtąd powszechnie nazywać tymfem (lub tynfem); nazwę tę stosuje się również obecnie, podobnie jak określenie «złotówka». W kontrakcie T-a użyto określenia «petias złotowe», Burattini pisał o «monecie złotowej». Moneta nosiła napis «Dat pretium servata salus potiorque metallo est» (Wartość tej monecie nadaje zbawienie ojczyzny, które jest więcej warte od metalu), wskazujący, że cel, dla którego została wyemitowana (zapłata wojsku), nadaje jej prawdziwą wartość.
Z biogramu autorstwa Bartosza Dziewanowskiego-Stefańczyka
Gdy 17 IV 1948 prezydent Bolesław Bierut odsunął od zarządzania Kościołem prawosławnym w Polsce metropolitę Dionizego, T. został przewodniczącym utworzonego przez władze Tymczasowego Kolegium Rządzącego Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego. Od 21 V 1948 zarządzał też diec. warszawską (od 12 XI 1948 diec. warszawsko-bielska) i do 8 IX 1948 pełnił funkcję tymczasowego zarządcy diec. Ziem Odzyskanych. Dn. 30 IV t.r. zainicjował rozmowy z patriarchą Aleksym w celu wyjaśnienia statusu kanonicznego Kościoła prawosławnego w Polsce. W czerwcu stanął na czele delegacji do Patriarchatu Moskiewskiego, która zrzekła się autokefalii nadanej w r. 1924 przez Patriarchat Konstantynopolitański i 22 VI 1948 podpisała „Akt ponownego zjednoczenia Polskiego Kościoła Prawosławnego z Rosyjskim Kościołem Prawosławnym i o nadaniu autokefalii”.
Z biogramu autorstwa Stefana Dudry
Redakcja Polskiego Słownika Biograficznego życzy Państwu ciekawej lektury.
en